Haber Detayı
11 Ekim 2021 - Pazartesi 17:58 Bu haber 331 kez okundu
 
KARYA UYGARLIĞI Kraliçe Ada’nın biricik kenti: Alinda
Aydın’ın Karpuzlu ilçesinde yer alan kent, Karia dokusunu en iyi yansıtan kentler arasında bulunuyor.
KÜLTÜR Haberi


* Aydın’ın Karpuzlu ilçesinde yer alan kent, Karia dokusunu en iyi yansıtan kentler arasında bulunuyor. Tarihte ismini söz ettiren, İç Karia’nın önemli kentlerinden birisi. Henüz hiçbir bilimsel bir kazısı yok.

* Antik doku daha Karpuzlu’nun içinde başlıyor. Sokaklarında lahitleri, evlerin duvarlarında Karia dönemine ait taşları görüyorsunuz. Ancak beklenenin çok aksine Alinda Tepelere kurulmuş olduğundan olsa gerek antik yapılar tamamen yok olmamış, bazıları pek az hasarla kurtulmuş.

* Alinda’nın en göz alıcı yapısı: Kapalı Agora veya Market binası. Benim deyimimle Antik Alışveriş Merkezi!

110 metre uzunluğunda oldukça büyük, insanda hayranlık uyandıran bir yapı. Teras katını da dahil edersek 3 katlı antik bir alışveriş merkezi.

Yapının teras katı hemen kuzeyindeki agora ile birleşip büyük bir kompleks oluşturuyor.

Alinda, Güneyde Labranda, Mylasa ve Halikarnassos, Kuzeyde Alabanda üzerinden Tralles ve Magnesia, Batıda Herakleia, Milet ve Didyma gibi büyük yerleşimlere açılan merkezi bir dağ geçidinde bulunuyordu. Burasının bu konumu bu kentin gelişmesini sağlamıştı. Kısacası işlek bir yerdi. Hal böyle olunca da burada büyük bir Alışveriş Merkezinin inşa edilmesi gayet mantıklı bir yatırımdı.

Bugün kentin en iyi korunmuş, en büyük yapısı olarak görenleri büyülemektedir.

* Kentin tiyatrosunda çıkan zeytin ağaçları buraya bambaşka bir hava katıyor. Doğanın ne denli değiştirici güce sahip olduğunu görüyorsunuz.

* Kraliçe Ada’nın şehrinde olduğumuzu söylemiştim. Aradan binlerce yıl geçse de bazı olaylar unutulmuyor. Dilden dile aktarılıyor veya önemli yazarların kaleminden günümüze kadar ulaşmayı başarıyor.

* Coğrafyanın Babası Amasyalı Strabon’un anlattıklarına göre Karia’nın Kraliçesi Ada, kardeşi Piksodaros tarafından darbe yapılarak tahtan indirilmiş. Yönetimi ele geçiren Piksodaros, kardeşi Ada’yı Alinda kentine sürgün göndermiş.

Alinda’ya sürgün giden Ada tahtı geri almak için uygun zamanı kollamış. Yaklaşık 6 sene sonra beklediği fırsat nihayet kendiliğinden gelmiş. Büyük İskender!

Kraliçe ada Büyük İskender’in huzuruna çıkarak Başında bulunduğu Alinda kentini sunmuş ve vahşi Pers yönetimlerine karşı aynı safta olmayı teklif etmiş. Ayrıca Büyük İskender’e manevi annesi olmak istediğini de belirtmiş.

Büyük İskender, Kraliçe Ada’dan etkilenmiş. Kendisine sunduğu Alinda kentini cömertçe geri çevirmiş. Üstelik manevi evladı olmayı da kabul etmiş.

Ayrıca Tahtı geri alırken Halikarnasos’un işgal şerefini de Kraliçe Ada’ya vermiş. Nihayetinde de Ada tüm Karia’nın kraliçesi olmuş. İşte Kraliçe Ada’nın hikâyesi de böyleydi. Alinda

Eski Alabanda bölgesi yakınında bulunan Alinda, Büyük İskender ve Karia Adası arasındaki ünlü karşılaşmanın M.Ö. 4. yüzyılın sonlarına doğru gerçekleştiği yerdir. Bu etkinlikle Alinda, Karya tarihinde çarpıcı bir görünüm kazandı.

Alinda kalıntıları, Karpuzlu köyünün yukarısındaki verimli ovaya bakan bir tepenin üzerinde yer almaktadır. Surların, tiyatronun ve bazı kulelerin bazı bölümleri iyi bir koruma durumundadır, ancak Alinda'nın kalıntılarının en göze çarpanı Helenistik Agoranın kalıntılarıdır. 90 metreden uzun ve aslen iki tanesi iyi korunmuş üç kattan oluşuyordu.

İki galeri ve oturma yerlerinin çoğunu koruyan 2. yüzyıl başındaki BCE tiyatrosu da iyi bir koruma durumundadır, ancak çoğunlukla bitki örtüsü ve zeytin ağaçları ile kaplıdır. Güneye bakan tiyatro, Karpuzlu'ya ve altındaki vadiye bakmaktadır. Yaklaşık 3.400 kişilik oturma kapasitesine sahipti.

Tepenin zirvesinde görkemli iki katlı Helenistik bir gözetleme kulesi, küçük bir tapınağın temelleri ve dört kemerle desteklenen Roma su kemeri kalıntıları bulunur.

A Ancient History Encyclopedia

Karya veya Karia güneybatı Anadolu'da ana hatlarıyla günümüzdeki Büyük Menderes Nehri güneyi, Muğla ili kuzey kısımları ve içerideki bölgeye denk gelen coğrafyanın eski çağlardaki ismi. Bölgenin oluşumu eski Yunan kavimlerinin Anadolu'nun Ege kıyılarında koloniler kurmaya başlamalarından öncesine dayanmaktadır ve bir uygarlık düzeyi yaratmış olan Karyalıların Anadolu'nun bir yerli halkı olduğu konusunda tarihçiler arasındaki mutabakat genişlemektedir.

Herodot'a göre, Karyalıların ismi efsanevi kurucu kralları Kar'dan türemiştir. Dilbilim araştırmaları Karya dilinin, komşu Lidya ve Likya ve daha kuzeydeki Misya dilleri gibi, Hititlerin ardılı Luvi dilinden türemiş yerli bir Anadolu dili olduğunun kanıtlarını ortaya koymuştur. Bizzat Karyalıların Anadolu'nun yerlileri olduğu inancını taşıdıkları yine Herodot tarafından belirtilmektedir.

Homeros, İlyada Destanı'nda, sonradan bir İyonya kenti haline gelen Milet'in (Miletos; Balat) Troya Savaşları zamanında bir Karya kenti olduğunu belirtmektedir. Bizzat Karyalıların, Anadolu'nun daha eski bir halkı (Hint-Avrupa kavimleri öncesi) olan Lelegler ile henüz tabiatı tam olarak belirginleştirilememiş bir ilişkileri olduğuna dair işaretler bulunmaktadır. Karyalıların Ege Adalarına yayıldıkları ilk yüzyıllarında hâkimiyetleri altına girmiş bir yerli halk olduğu düşünülen ve Yunanistan'ın en eski sakinleri olan Pelasgların ardılı olabilecek Lelegler hakkında Strabo, Karyalıların ve Leleglerin aralarında birbirlerini ayırt edemeyecek ölçüde karışmış olduklarını yazmaktadır. Buna göre eski Yunanların yayılmasıyla Karyalılar ve Lelegler bir arada Anadolu'ya çekilmişlerdir. Yine de, Leleglerin en azından bir kısmının uzun süre özgün bir kimlik taşıdıkları, Mausolus'un Halikarnas'ı başkent edindikten sonra çevredeki isimleri bilinen 8 Leleg yerleşiminin nüfusunu yeni başkentinde iskân etmiş olmasından anlaşılmaktadır. Ayrıca Karya ülkesi içinde, Likya sınırlarında yer alan Kaunos (Dalyan) şehrinin halkı, Girit adası ile ilişkili olması muhtemel özgün bir etnik kimliği Karya tarihi boyunca korumuştur.

Karya sözcüğü, Luvi dilinde "uç ülke, sarp ülke" anlamına gelen "karuwa" sözcüğünün eski Yunanca'ya geçmiş şeklidir.

Karyalılar, Homeros, Herodot ve Strabo'nun yanı sıra, Tevrat'ta ve Mısır hiyeroglif yazıtlarında da anılmaktadır. Bu dönemde özellikle paralı askerlik yaptıkları anlaşılmaktadır. Karya veya Karyalılar Hitit metinlerinde Karkiya, Babillilerce Karsa, Elami ve eski Pers dilinde Kurka olarak anılmaktadır.

Karya MÖ 11. yüzyıldan MÖ 545'e kadar bağımsızlığını muhafaza etti ve özellikle başlangıçta denizcilikle uğraştılar. Kıyılarda eski Yunan kolonilerinin kurulmaya başlamasından sonra da, iç bölgelerde Karya hakimiyeti ve kültürü devam etti.

MÖ 545 sonrasında Karya Pers İmparatorluğu'nun Karka satraplığı haline gelmiştir. Yerli hanedanın ve Pers satrapının yaşadığı en önemli şehri Halikarnas (Bodrum) olmuş, diğer önemli yerleşimleri arasında Mylasa (Milas), Latmus Heraclea'sı (günümüzde Bafa Gölü üzerindeki Kapıkırı köyü), Laodikeia (Denizli),Tabae - Kale, Mindos (Gümüşlük), ve Alabanda (Çine) yer almıştır. Bir Karya mermer ocağı olarak kurulmuş Afrodisias da, Karya bölgesinin MÖ 334'de Büyük İskender tarafından fethedilmesinden sonraki dönem sonrasında, önemini Bizans İmparatorluğu dönemine kadar sürdürmüş bir antik çağ merkezi haline gelmiştir. Tarihi kayıtların özellikle Pers işgalinden ve Perslerle eski Yunanlar arasındaki savaşların sürdüğü dönemde zenginleşmesi nedeniyle Karya tarihinin daha iyi bilinen dönemi MÖ 6. yüzyıl sonrasıdır. Bu dönemde ilki Halikarnas'da (Bodrum) hüküm sürmüş, ikincisi ise Mylasa (Milas) merkezli kurulduktan sonra Karya'nın bu en avantajlı liman kentine sonradan taşınmış iki hanedan öne çıktı. İdima'da (Akyaka) üçüncü bir hanedanın hüküm sürmüş olabileceğine dair ihtimaller öne sürülmektedir.

Karyalılar arasında Salamis Deniz Savaşı'na (MÖ 480) katılmış Artemisia I, Pers yönetimi altında askeri komutanlık yapmış Hecatomnus (MÖ 380 öncesi), sırasıyla Karya ülkesini yönetmiş oğulları mozolesi ile ünlü Mausolus (MÖ 377-353), Idrieus (MÖ 351-344) vePixodarus (MÖ 340-334) ve kızları II. Artemisia (MÖ 352-350) ve Ada (MÖ 344-340 ve Büyük İskender'in Karya'ya geldiği 334 sonrası) sayılabilir.

Roma İmparatorluğu döneminde ismini duyurmuş bir Karyalı da MS 49'dan itibaren birkaç olimpiyatta şampiyonluk elde eden boksör Melankomas olmuştur.

Ticari niteliği en yüksek incir meyvesi cinsinin beşiği ve merkezi Karya bölgesinde olduğundan, bu "düz incir"in (common fig) ismi, bugün halk arasında "Aydın inciri" denildiği gibi, botanik bilimine "Ficus carica" şeklinde geçmiştir.

Kaynak: Ancient History Encyclopedia. Fotoğraflar: Onur Benli

Kaynak: () - Haber Merkezi Editör: Kent Sokakları
 
Etiketler: Karyalı Alabandos, KARYA UYGARLIĞI Kraliçe Ada’nın biricik kenti: Alinda
Haber Videosu
Yorumlar
Ulusal Gazeteler
Bizim Gazete
Alıntı Yazarlar
Anketler
Yeni haber sitemizi nasıl buldunuz ?
Anketler
Sitemizin çalışmalarını nasıl buldunuz ?
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Fenerbahçe
16
10
1
1
5
7
2
Trabzonspor
15
14
0
3
4
7
3
Altay
15
14
2
0
5
7
4
Beşiktaş
14
14
1
2
4
7
5
Hatayspor
13
14
2
1
4
7
6
Konyaspor
13
11
0
4
3
7
7
Alanyaspor
13
7
2
1
4
7
8
Fatih Karagümrük
11
11
2
2
3
7
9
Galatasaray
11
10
2
2
3
7
10
Kayserispor
11
9
2
2
3
7
11
Adana Demirspor
9
12
2
3
2
7
12
Sivasspor
9
10
2
3
2
7
13
Antalyaspor
8
7
3
2
2
7
14
Gaziantep FK
8
6
3
2
2
7
15
Başakşehir FK
6
7
5
0
2
7
16
Kasımpaşa
6
7
3
3
1
7
17
Yeni Malatyaspor
6
7
5
0
2
7
18
Göztepe
5
7
4
2
1
7
19
Giresunspor
2
2
5
2
0
7
20
Çaykur Rizespor
1
4
6
1
0
7
Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Arşiv
Modül 1

Bu modül kullanıcı tarafından yönetilir, ister kod girilir ister iframe ile içerik çekilir. Toplamda kullanıcı 5 modül ekleme hakkına sahiptir, bu modül dahil tüm sağdaki modüller manuel olarak sıralanabilir.

Haber Yazılımı