Haber Detayı
31 Aralık 2020 - Perşembe 16:50 Bu haber 432 kez okundu
 
Nardugan Bayramı Ve Yılbaşı…
Yine aynı günlere geldik. Kimi kavramlar, semboller üzerinden tartışmalar, ayrışmalar… “Müslüman Noel Kutlamaz” diyen sesler yükseliyor…
KÜLTÜR Haberi


Aydın Efeleri Yörük Türkmen Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Zeki Köse bu haftaki yazısında Narduhan Bayramı ve Yılbaşı ile ilgili bilgileri derledi.

Yine aynı günlere geldik. Kimi kavramlar, semboller üzerinden tartışmalar, ayrışmalar… “Müslüman Noel Kutlamaz” diyen sesler yükseliyor…

Kim dedi sana, Müslüman Noel kutluyor diye?

Müslüman’ın da yeryüzündeki farklı birçok halk ve kültürden milyarlarca insanın aynı zaman diliminde kutladığının da “Yılbaşı” olduğunu akıl verenler de bilir de bilmezden gelir… Ayrıca kıyamet mi kopar, başkasının bir mutlu gününe ortak olunursa?

Noel’in kökeninin Asya, Anadolu'daki adının da Nahıl olduğunu, ta İslam, Hıristiyanlık, hatta Musa öncesine, Frigyayılar’a kadar gittiğini görüp de görmezden gelir birileri…

Amaç üzüm yemek değil, bağcı dövmek olunca böyle oluyor. Kültür ve inanç ayrılıkları üzerinden halkları, milletleri birbirine düşürüp iki tarafa da silah satmak, tüm yeraltı ve yerüstü zenginliklerine kolayca konmak isteyen emperyalizmin ekmeğine de yağ sürülüyor.

Oysa ki, yılbaşı kutlamaları, ilkel toplumlardan bu yana, tüm dünyada mevsimsel bir kuttöre, özel bir ritüel olarak yaşatılmıştır.

Sümerolog Dr. Muazzez İlmiye Çığ 'a daha birçok araştırmacıya göre yılbaşlarındaki kutlamalarda ağaç kullanılması eski Türkler'e ait bir gelenektir. Nardugan kutlamalarıyla ilgili bilgileri Azerbaycanlı Arif Esmail Esmailinia ve Adnan Atabek’te de bulabiliyoruz.

Türkler'in Orta Asya'dan göç etmeden ve tek tanrılı dinlere geçmelerinde önceki inançlarına göre, yerin göbeği sayılan yeryüzünün tam ortasında bir "Akçam ağacı" bulunur. Bu ağacın tepesi de gökyüzünde oturan tanrı Ülgen'in sarayına kadar uzanır ve buna "hayat ağacı" denir.

Eski Türkler ve buzul çağlarını yaşamış tüm dünya halkları için güneş çok önemlidir. İnançlarına göre, gecelerin kısalıp gündüzlerin uzamaya başladığı 21 Aralık'ta gece, gündüzle savaşır. Bu geceyi takip eden ilk dolunay ise yeni yılın ilk günüydü, çünkü 22 Aralık’ta güneş karanlığı yeniyordu. Güneşin dönüşünü Türkler Nar-Dugan şenliklerinde kutsal akçam ağacı altında kutlardı. Türkler'de bayramın adı "nardugan", "nar=güneş", "tugan/dugan" da "doğan." Akçam ağaçlarının dallarına bantlar bağlayarak Tanrıya dileklerini iletirlerdi. Akçam, hayat ağacıdır. Anadolu’nun halı, kilim ve el örmesi yastık desenlerinde halen vardır. Türk inanışındaki yerden göğe kadar uzanan ağaç, Sümer geleneklerinde de bulunur. Sümerlerin, yılbaşına yakın kutlamalar yapan birçok halkın kutladıkları bu bayramlar hiçbir ırka, hiçbir etnik gruba ait değil, tüm insanlığın doğayla kucak kucağa yaşamasının ürünüdür. O gün de, güneşin yeniden doğuşu; bir "yeni doğum" olarak algılanır. Astronomik olarak o günden itibaren geceler kısalmaya, günler uzamaya başlar.

Daha sonrası da var; gelelim şimdi yaşadığımız yurda… Yüzlerce yıl öncesinden beri Anadolu’da, tüm halklar birlikte kışın yarılanmış olduğunu, günlerin artık uzadığını muştulayan bu ritüeli birlikte kutlardı. Köse, Saya, Arap oyunları düzenlenir, ateşli, kılık değiştirmeli, şölen sofralı şenliklerde ayrı kültürlerin içinde yaşayan tüm halklar (Müslüman, Hıristiyan, Yahudi) birlikte eğlenirdi. Metin And’ın Oyun ve Bügü adlı araştırma kitabından yılbaşından birkaç gün önceye denk düşen günlerde (25-28 Aralık gibi...) yılbaşı kutlamalarının Erzurum köylerini de içermek üzere Anadolu’nun birçok yöresinde yakın zamanlara kadar yapıla geldiğini anlamaktayız. Artvin, Posof ve Ardahan köylerinde 31 Aralık gecesi yılbaşı kutlamaları yapıldığına ilişkin derlemeler de vardır (P. Naili Boratav, 100 Soruda Türk Folkloru, s 285.)

Divrik’in Çamşıklı köylerinde Kış Yarısı Bayramı 15 Ocak’ta kutlanmaktaydı.

Tarih konusunda Hıristiyan Batı dünyasında da tam bir birlik yoktur. Katolik ve Protestan kiliseleri İsa’nın doğum günü olarak 24 Aralık’ı kabul ederken Ortodoks Kilisesi için bu tarih 7 Ocak’tır.

Yılbaşı kutlamaları, Nevroz, Hıdırellez gibi mevsimsel ritüellerin karşılığı farklı kültürlerde Noel, Paskalya vb olarak karşımıza çıkar. Dinler öncesinden bu yana kutlanan bu dönemsel törenler din kurucularıyla, peygamberlerle, ya da mitolojik kutsal adlarla özdeş kılınmaya da çalışılır (Hızır, İlyas, Adonis, Attis vb) Bu kutlamalar birinden öbürüne geçmiş olarak anlaşılmamalıdır; coğrafyanın güneş karşısındaki durumu ve tarım, hayvancılık gerekleri insanlara birden çok yerde birden esin kaynağı olmuştur…

Bugün, yeryüzünü çıkar savaşlarıyla kana, ateşe, açlığa, yoksulluğa, karamsarlığa, karanlığa sürükleyen azınlık oligarşileri, bilinç bulanıklıklarını kullanarak, din istismarcısı işbirlikçileri aracılığıyla özellikle de eğitimsiz kitleler içinde kin ve nefret üzerinden siyaset yapan birlikler kurarak insanlığı baskı altında tutmayı başarıyor.

İnsanlık kültürüyse, birbirine elini uzatarak, paylaşarak, oyunla, gülmeceyle, barış, dostluk, kardeşlik, dünyayı başkasının gözüyle görebilme erdemliliğiyle direnmeyi sürdürüyor.

Gaziantep’te Mangala adıyla, Anadolu’nun çeşitli yörelerinde de değişik adlarla oynanan Mangala oyununun oynandığı ülkeleri şöyle sıralamış Metin And: “Suriye, Ürdün, Suudi Arabistan, Hindistan, Maldiv Adaları, Bengladeş, Seylan, Zaire, Malezya, Tayland, Vietnam, Moğolistan, Çin, Endonezya, Filipinler, Habeşistan, Somali, Kenya, Mısır, Moritanya, Senegal, Zambia, Sierra Leone, Liberya, Mali, Guyana, Antiller, Haiti, Zengibar, Sudan, Tanzanya, Uganda, Ruanda, Burundi, Malavi, Rodezya, Güney Afrika, Brezilya, Nijerya, Niger, Togo, Fildişi Sahili, Yukarı Volta, Kamerun, Gabon, Madagaskar, Gine, Ghana, Dahomey vb.” Kenya, Türkiye ve Kazakistan’da da aynı adla oynanmaktadır bu oyun...

Kutlamayan kutlamasın; kutlayana da karışmasın… Madem öyle ister, kasvetinde, kahrında, kendi karanlığında kalsın…

Tüm insanlığın yeni yılı kutlu, yılbaşı salgın belasının sonu, umudun da başı olsun…

Kaynak ALINTI PAYLAŞIM Alper Akçam

Kaynak: () - Haber Merkezi Editör: Kent Sokakları
 
Etiketler: Zeki Köse, Nardugan Bayramı Ve Yılbaşı…
Haber Videosu
Yorumlar
Ulusal Gazeteler
Bizim Gazete
Alıntı Yazarlar
Anketler
Yeni haber sitemizi nasıl buldunuz ?
Anketler
Sitemizin çalışmalarını nasıl buldunuz ?
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Galatasaray
54
0
5
3
17
25
2
Beşiktaş
54
0
5
3
17
25
3
Fenerbahçe
51
0
6
3
16
25
4
Trabzonspor
48
0
5
6
14
25
5
Hatayspor
42
0
7
6
12
25
6
Alanyaspor
42
0
7
6
12
25
7
Gaziantep FK
40
0
6
10
10
26
8
Fatih Karagümrük
37
0
8
7
10
25
9
Antalyaspor
33
0
6
12
7
25
10
Göztepe
32
0
9
8
8
25
11
Yeni Malatyaspor
31
0
9
10
7
26
12
Sivasspor
31
0
7
10
7
24
13
Konyaspor
31
0
10
7
8
25
14
Kasımpaşa
29
0
12
5
8
25
15
Çaykur Rizespor
27
0
10
9
6
25
16
Kayserispor
25
0
12
7
6
25
17
BB Erzurumspor
25
0
12
7
6
25
18
Başakşehir FK
24
0
13
6
6
25
19
Denizlispor
21
0
15
6
5
26
20
Gençlerbirliği
21
0
14
6
5
25
21
MKE Ankaragücü
20
0
14
5
5
24
Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Arşiv
Modül 1

Bu modül kullanıcı tarafından yönetilir, ister kod girilir ister iframe ile içerik çekilir. Toplamda kullanıcı 5 modül ekleme hakkına sahiptir, bu modül dahil tüm sağdaki modüller manuel olarak sıralanabilir.

Haber Yazılımı