Yazı Detayı
30 Eylül 2020 - Çarşamba 14:45 Bu yazı 238 kez okundu
 
Aydın’ın Yitik Kentleri Euhippe ile Koskinia
Şükrü Çekinmez
sukrucekinmez09@gmail.com
 
 

İlk çağ gezginleri Strabon, Herodotos Ptolemaios( Batlamyus)ve Plinius tarafından adlarından söz ediliyor, ama yeri kesin bilinmiyor bu kentlerin. Karya Yolu dediğimiz yol üzerindedir ikisi de.

Önce Koskinia’dan söz edelim isterseniz.

Amasyalı Gezgin Strabon “Nyssa yakınlarında Menderes’in karşısında önemli yerleşim yerleri vardır. Koskinia ve Ortosia’dan söz ediyorum” diyor Geofraphica adlı kitabında. İyi 

Koskinia’nın Efeler İlçemize bağlı Dalama’da olduğu sanılıyor. Dalama ile Kırıklar Köyü arasında bulunduğu sanılıyor. Günümüzde televizyon vericilerinin konduğu Aratepe ya da Aritepe denilen höyükte Koskinia’nın kalıntılarının bulunduğu sanılıyor.

Başka bazı kaynaklara göre Koskinia’nın bu günkü Eskiçine köyünde olduğu ileri sürülüyor. Hatta Çine adının bu kentin adından doğduğu sanılıyor. Buradaki - Kinia sözünün dönüşerek Kinea- Çine biçimine dönüştüğü sanılmaktadır.

İster Dalama’da olsun, ister Eskiçine’de olsun

İlimizin geçmişinde Koskinia adlı bir kent vardır. Toprak altında kalmış kalıntıları belki sapasağlam durmaktadır.

Bir çok kaynakta adı geçen Koskinia kenti halkında çok fazla bilgi yok ne yazık ki.

İlkçağ gezginleri yerini anlatmamışlardır, yalnızca adından söz etmişlerdir.

Dalama’da bir su kemeri vardır. Bunların dışında Dalama Camiine yakın bir yerde bir sütun başlığı bulunmuştur.

Diğer yitik kent Euhippe adını taşımaktadır.

EUHİPPE

Euhippe (Hellen yazımında, Euippe; dişi sıfat) ve Euhippos (Hellen yazımında, Euippos; eril sıfat) “Atlarıyla ünlü” ya da “At’a iyi binmesiyle ünlü” demektir (tam analizi: İyi-at).

Ramsay (Anadolunun Tarihî Coğrafyası, Türkçe çeviride s. 472 No. 19) Euhippe’nin Roma imparatorluğu çağında para basmış bir Karia kenti olduğunu, ancak yerinin bilinmediği söylüyor. Nâzım Tarhan ise, haritasında (Tarihte Türkiye, Ankara 1962; bunun hazırlanmasında genellikle Kiepert’in yapıtlarından yararlanılmıştır) bu kentin yeri olarak Aydın’a bağlı bucak merkezi Dalama (Muğla’daki Dalaman ile karıştırılmasın!) yakınında Alacatlı’yı gösteriyor.

Alacatlı köyünün adı, belli ki, Alaca-atlı’dan senkop olayı (örneğin Gürcü-istan’dan Gürcistan çıkması) nedeniyle, bir a’nın düşmesi üzerine oluşmuştur. Euhippe’nin yerinde bulunan köyün günümüzdeki adı içinde atlı sözcüğünün yer alması, “rastlantı ürünü” olmayabilir ve hatta bir çeviri ürünü olabilir: Âlâca-atlı, Eu-hippe’nineni konu doğru bir çevirisidir.

Alacatlı diye bir köy, Aydın 1973 İl Yıllığı’nda görülmez. Çünkü, Tarhan’ın başlıca dayanağı olan Prof.Kiepert’in Batı Anadolu'da araştırmalar yaptığı 1880’lerden bugüne, o zamanki Alacatlı köyü, yıkıntıları arasında yalnız sessizliğin dolaştığı bir hortlak kasabaya dönmüştür; eskiden Dalama’nın batısındaki tepecik üzerinde, tepe doruğuna yakın, tepenin ovaya ve Dalama kasabasına bakan yanında bulunan bu köyün halkı, çoktandır, aşağıdaki kasabaya göçmüş, köyün yerinde bugün yalnız taş ve kerpiçten yapılma yoksul köy evlerinin kalıntıları ile mezarlar kalmıştır.

Halkın Dalama’da göçtüğü yer, kasabanın o eski köye en yakın bölümüdür. Tepenin başladığı yerde bulunan bu bölüme şimdi Alacatlı Mahallesi deniyor. Kasaba içinde Çarşı Câmii yanından giden sokak sizi oraya götürür; oradan da yarım saatlik yaya tırmanışla eski köyün yerine ulaşırsınız.

Eski Alacatlı köyünün yerinde, görünür hiçbir ilkçağ kenti kalıntısı yoktur. Tepenin, eski köy yeri yukarı bitişiğinde bulunan doruğu üzerinde dahi kale, sur, tapınak vb. Kalıntısına benzer hiçbir şey görülmemektedir. Dalama kasabası içinde rastladığım, bir ilkçağ kenti yerinden getirildiği kuşkusuz tek kalıntı, Çarşı Câmii önündeki az yüksek düzlüğün köşesinde duran, mermerden, irice bir mimarlık yapıtı parçasıdır. Bunun hayli büyük ve görkemli bir yapıdan alındığı anlaşılıyor. Kasaba çevresinde de o türden birkaç kalıntı vardır. Örneğin, Dalama ile Yeni Pazar arasında, asfalt yol üzerinde, yolun sağ yani güney yanıbaşında, Dalama’nın 4 km. Doğusuna düşen Çulhan Camii önündeki kuyu bileziği, aslında mermer bir sütun altlığıdır.

Dalama yerlilerinin verdiği bilgiye göre, kasaba doğusundaki Ara Tepe’nin kasabaya yakın eteğinde bazı buluntuların; o arada, üzerinde kadın başı kabartması olan mermer parçalarının, ilkçağ paralarının çıktığı görülmüş imiş. Demek ki Euhippe’nin bir bölümü, belki yalnızca Nekropolis’i (mezarlığı) orada idi. Köylüler, bulunan paralar üzerinde baykuş resmi olduğunu da belirtmişlerdir. Ancak o çıkanlar, Euhippe’nin kendi bastığı paralar mıydı, yoksa Athena’nın simgesi olan baykuşu paralarına koyan diğer bir kentin (örneğin, Atina’nın) paraları mıydı, görmeden bilinmez.

Kaynak: Karia / Bir Tarihsel Coğrafya Araştırması ve Gezi Rehberi, Bilge Umar, İnkılâp Kitabevi, 1999, Sayfa: 253-255.

 
 
 
Etiketler: Şükrü Çekinmez, Aydın’ın Yitik Kentleri Euhippe ile Koskinia
Yorumlar
Ulusal Gazeteler
Bizim Gazete
Alıntı Yazarlar
Anketler
Yeni haber sitemizi nasıl buldunuz ?
Anketler
Sitemizin çalışmalarını nasıl buldunuz ?
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Alanyaspor
20
0
0
2
6
8
2
Galatasaray
20
0
2
2
6
10
3
Fenerbahçe
20
0
1
2
6
9
4
Gaziantep FK
15
0
1
6
3
10
5
Başakşehir FK
14
0
4
2
4
10
6
Beşiktaş
13
0
3
1
4
8
7
Fatih Karagümrük
13
0
2
4
3
9
8
Trabzonspor
12
0
4
3
3
10
9
Hatayspor
12
0
1
3
3
7
10
Yeni Malatyaspor
12
0
3
3
3
9
11
Çaykur Rizespor
12
0
3
3
3
9
12
Kasımpaşa
12
0
3
3
3
9
13
Konyaspor
12
0
2
3
3
8
14
Göztepe
11
0
1
5
2
8
15
Antalyaspor
9
0
4
3
2
9
16
Sivasspor
9
0
3
3
2
8
17
BB Erzurumspor
8
0
4
2
2
8
18
Kayserispor
7
0
5
1
2
8
19
Denizlispor
6
0
5
3
1
9
20
Gençlerbirliği
5
0
5
2
1
8
21
MKE Ankaragücü
2
0
6
2
0
8
Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Arşiv
Modül 1

Bu modül kullanıcı tarafından yönetilir, ister kod girilir ister iframe ile içerik çekilir. Toplamda kullanıcı 5 modül ekleme hakkına sahiptir, bu modül dahil tüm sağdaki modüller manuel olarak sıralanabilir.

Haber Yazılımı